Centrum im. Adama Smitha zapytało Polaków o to, jakie obszary życia wymagają pilnej poprawy. Zdecydowanie najczęściej wskazywano służbę zdrowia, a w dalszej kolejności podatki i system edukacji.
Celem badania „Świadomość ekonomiczna Polaków” było uzyskanie odpowiedzi, co w czasie i kontekście konstruowania się nowego parlamentu i otwarcia prac nowego rządu jest ważne dla Polaków i wymaga pilnej poprawy w naszym kraju.
Bezapelacyjnym zwycięzcą rankingu jest system opieki zdrowotnej. Aż 82 proc. uczestników badania uważa, że wymaga on pilnej naprawy. Problemy polskiej służby zdrowia dostrzegają w przeważającej większości zarówno sympatycy Koalicji Obywatelskiej (87 proc.), jak i partii rządzącej (82 proc.).
Nie wierzymy w skuteczność publicznej służby zdrowia
Pytani o to, co najbardziej doskwiera w publicznym systemie opieki zdrowotnej i co powinno ulec jak najszybszej poprawie, badani najczęściej wskazywali kolejki (66 proc.). Na dalszych miejscach znalazły się: drogie leki (36 proc.), limity (28 proc.), a także układy i znajomości, które zdaniem badanych trzeba posiadać, by cokolwiek załatwić (25 proc.).
Niepokoić może fakt, że ponad połowa badanych (55 proc.) nie ma poczucia, że gdy zachoruje, to będzie mogła liczyć na skuteczną pomoc w publicznej opiece zdrowotnej.
Pojawiło się zjawisko pogodzenia się z tak działającym systemem. Coraz bardziej zauważalny jest brak wiary w możliwość poprawy i przekonanie, że bez układów i znajomości trudno jest skorzystać z rządowej służby zdrowia. Jest to przyczyna w ostatnich latach braku głosu społecznego, który wywierałby presję na rzecz zmian – komentuje dr Tomasz Baran z Wydziału Psychologii UW.
Co jeszcze wymaga poprawy? 37 proc. ankietowanych wskazało podatki. Panuje tu zadziwiająca zgodność zwolenników najważniejszych polskich partii politycznych, gdyż obszar ten wskazało 30 proc. wyborców zarówno PiS, jak i KO.
Okazuje się, że tylko co piąty respondent ma świadomość, że w tym roku pracujemy ponad 150 dni na podatki, ZUS lub inne składki, które są odprowadzane do budżetu państwa. Według niespełna 40 proc. ankietowanych jest to od 51 do 100 dni.
Z kolei 56 proc. respondentów (o 10 proc. mniej niż w poprzednim badaniu, które zostało przeprowadzone w maju) przyznaje, że zastanawiało się nad tym, jaka część ich rocznych zarobków trafia do budżetu państwa w formie podatków.
Z psychologicznego punktu widzenia można by powiedzieć, że jest to wypieranie spraw, na które nie mamy wpływu, a które nie są dla nas korzystne – uważa dr Tomasz Baran.
Uczestników badania zapytano również o to o ile w ich ocenie wzrosły ceny w ciągu ostatniego roku. Aż 80 proc. ankietowanych uważa, że wzrosły one ponad 5 proc. z czego zdaniem co trzeciego respondenta był to wzrost od 5 do 10 proc., zaś 23 proc. badanych uważa, że powyżej 15 proc. (identyczny odsetek twierdzi, że ceny wzrosły od 11 do 15 proc.). Zaledwie 3 proc. ankietowanych uważa, że ceny w ciągu ostatniego roku nie wzrosły.
Na dalszych miejscach w rankingu spraw wymagających naprawy znalazły się system edukacji (36 proc.), a także niezależność sądów (30 proc.). W tej drugiej kwestii widać rozbieżność między elektoratami PO i PiS. Wśród zwolenników największej partii opozycyjnej problem niezależności sądów dostrzega aż 51 proc. ankietowanych, podczas gdy w gronie sympatyków formacji rządzącej 30 proc.
Czujemy się bezpiecznie
Na końcu listy znalazły się natomiast kwestie bezpieczeństwa wewnętrznego i armii, które wskazało tylko 10 i 7 proc. badanych.
Nie doświadczamy zagrożeń w życiu codziennym, w swoim miejscu czujemy się na tyle bezpiecznie, że sprawy bezpieczeństwa w szerszym wymiarze międzynarodowym nie są przedmiotem naszego zainteresowania– komentuje prezes Centrum im. Adama SmithaAndrzej Sadowski.
Badanie przeprowadzone dla Centrum im. Adama Smitha na panelu Ariadna. Próba ogólnopolska licząca N=1028 osób w wieku od 18 lat wzwyż. Struktura próby dobrana wg reprezentacji w populacji dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. Metoda: CAWI.
Termin realizacji: 8 – 12 listopada 2019 roku.